Een volgende versie van deze studiewijzer zal zo gemaakt worden, dat hij aansluit bij het Studieplannings- en registratiesysteem (SPRS).
Een van de vaardigheden die een centrale rol spelen in de tweede fase, is de vaardigheid om je eigen studie te plannen. Dat betekent dat het plannen van je studie een onderwerp van gesprek moet zijn. Door te praten met je medeleerlingen en met de docent over de manier waarop je de planning kunt aanpakken, krijg je aanwijzingen hoe die planning succesvol kan verlopen.
De manier waarop je iets aanpakt, hangt van je leerstijl af. Afhankelijk van je leerstijl heb je voorkeur van een bepaalde aanpak. Dezelfde vaardigheid kan dus op verschillende manieren vorm krijgen. Ieder ontwikkelt zijn eigen strategie, waarbij mensen met dezelfde leerstijl vaak ongeveer dezelfde strategie ontwikkelen.
Door met elkaar te praten over de manier waarop je je studie aanpakt (dus je eigen strategie) krijg je een beeld van de manier waarop anderen het aanpakken. De een leert zijn Engelse woordjes door elke avond een rijtje door te nemen en de ander staat 's ochtends vroeg op om alle woordjes voor die dag te leren. De een maakt zijn sommen, door op goed geluk te beginnen en de theorie pas in te kijken als hij vastloopt, terwijl de ander eerst goed de theorie bestudeert voor hij die theorie toepast in de vraagstukken.
Het uitwisselen van ideeën en ervaringen over planning van je studie kan je op nieuwe ideeën brengen. Je hoort hoe een ander het aanpakt en je kan dat uitproberen om je eigen strategie te verbeteren. Want dat is waar het om gaat: verbetering van de manier waarop je je studie aanpakt. Als je ouder wordt moet je niet blijven hangen in een strategie die voor brugklassers heel geschikt is. Dan moet je op zoek naar betere strategieën om zodoende je vaardigheid te vergroten.
Deze studiewijzer heeft tot doel om een globale indeling van de tijd weer te geven. Aan de hand van deze globale indeling moet je je eigen studie plannen. Een heel belangrijk uitgangspunt daarbij is dat je niet in het wilde weg gaat werken. Alle leerlingen moeten op dezelfde dag het centraal schriftelijk examen afleggen. Dat betekent dus dat je allemaal op dezelfde dag en hetzelfde moment gereed moeten zijn met je voorbereiding. Dit heeft weer tot gevolg dat je gericht een planning op moeten zetten die leidt naar het eindexamen. Je moet just in time gereed zijn: niet te laat, maar ook niet veel te vroeg.
Voorafgaand aan het eindexamen zijn er ook momenten waarop alle leerlingen op hetzelfde punt moeten zijn: de schoolexamens, het overgangsproefwerk en de proefwerken die daaraan vooraf gaan. Bij zelfstandig werken ga je aan de slag zonder dat je je zorgen hoeft te maken over de tijdsplanning, want de docent regelt die voor je. Bij zelfstandig leren is het je taak om op het juiste moment een deel van de stof bestudeerd te hebben. De momenten voor de gezamenlijke toetsing zijn daarom uitermate geschikt voor een onderwijsleergesprek met al je medeleerlingen.
Bij planning gaat het eigenlijk om twee soorten tijdsplanning (zie ook het sleutelboek bij de planning van onderzoek):
De omvang van de studielast hangt deels af van de omvang van de stof en deels van je eigen manier van werken. De een zal langer over dezelfde stof doen dan de ander. In deze studiewijzer kan alleen een soort van gemiddelde opgegeven worden. Afhankelijk van je eigen manier van werken moet je dus meer of minder tijd reserveren dan hier aangegeven staat.
Een goede planning in de tijd is alleen mogelijk als je weet wanneer de proefwerken en examenonderdelen plaatsvinden. Het is de taak van de docent op voorhand kenbaar te maken wanneer de gezamenlijke toetsing van de leerstof is. Het is de taak van de leerlingen om op tijd gereed te zijn: niet te laat, maar ook niet veel te vroeg.
Juist bij M&O speelt de organisatie van het werk een grote rol. In een onderneming kan ook niet iedereen solistisch zijn gang gaan. Machines moeten af en toe stilstaan en mensen moeten wachten tot een ander klaar is. Een goede logistiek vereist het minimaliseren van voorraden en het coördineren van alle activiteiten. Zolang er groepsbelangen zijn, zal ieder zijn gedrag moeten afstemmen op de gemeenschappelijke momenten in de groep: just in time is deel van de examenstof. Laat het ook deel zijn van je eigen planning.
Plannen bestaat uit een cyclus van activiteiten:
1. Opzetten van een dubbel tijdschema
2. Checken of je binnen het tijdschema blijft
3. Bijstellen van je activiteiten als de schatting niet klopt.
4. Bijstellen van de schatting als die niet haalbaar is
Voor het vak M&O zijn in totaal 280 studielasturen gereserveerd. Verdieping van de stof is mogelijk door extra blokken van 40 uur in samenspraak tussen docent en leerlingen vast te stellen. Maar dit moet dan passen binnen het reglement van het schoolexamen.
Van deze 280 studielasturen valt 10% af wegens lesuitval door werkweken, excursies voor allerlei vakken, etcetera. Zodoende blijven 252 studielasturen over te verdelen over 2 jaar. Bij het schrijven van de boeken is er vanuit gegaan dat deze uren over twee jaren gelijkmatig verdeeld worden. Deel 1 is bestemd voor 4 havo en zal circa 126 studielasturen nodig hebben.
Deze moeten verdeeld worden over de leerjaren en opgesplitst naar contacturen, zelfwerkzaamheidsuren en huiswerkuren. Aangezien scholen grote verschillen in hun roosters vertonen is het niet mogelijk om in deze studiewijzer rekening te houden met deze indeling. Dat zal je dus zelf moeten doen. In overleg met je docenten en je medeleerlingen zal je tot een eigen invulling van je studieplan moeten komen.
Tabel 1: Globale verdeling van de studielast
| module 1: verenigingen zonder vaste activa | 35 |
| module 2: kleine handelsondernemingen | 90 |
| module 3: de jaarrekening van n.v.'s en b.v.'s | 20 |
| module 4: het lenen van geld door particulieren | 18 |
| module 5: interne informatieverzorging | 37 |
| praktische opdrachten | 20 |
| examentraining | 25 |
| onvoorziene situaties | 5 |
| --- | |
| totaal | 250 |
Deze globale indeling is een inschatting van de benodigde tijd, die nog niet getoetst is. Een nauwkeuriger schatting staat in de volgende paragraaf. Aan de hand van jullie ervaringen houden wij ons aanbevolen voor verbetering van deze schatting.
Verdeling van de studielast over de leerjaren hangt sterk van de schoolsituatie af. Bij het opzetten van de lesmethode is rekening gehouden met de volgende indeling:
Tabel 2:
| klas 4 havo module 1 en 2 | 126 |
| klas 5 havo module 3, 4 en 5 praktische opdrachten en examentraining | 126 |
| --- | |
| totaal | 252 |
Spreiding van praktische opdrachten over de jaren van 4 en 5 havo is mogelijk door delen van de stof te verschuiven naar andere jaren.
In onderstaand overzicht is er rekening mee gehouden dat een keer per maand een proefwerk zal plaatsvinden, dus 10 keer per jaar. Voor elk proefwerk is rekening gehouden met 2 studielasturen. Dat betekent dat 20 van de 126 sbu voor deel 1 bestemd zijn voor toetsing, zodat 106 uur overblijft voor studie.
Het totaal aantal bladzijden tekst, dat verwerkt moet worden in deze 106 studielasturen is 358 bladzijden. Dat is gemiddeld 3,5 bladzijden per studielastuur. Op basis van deze schatting is onderstaande tijdsindeling gemaakt.
Sommige vraagstukken vereisen veel tijd. Dat is vaak te zien aan de omvang van het vraagstuk. Als vuistregel kun je aanhouden dat je voor een dergelijk vraagstuk 1 studielastuur per bladzijde nodig hebt. In je eigen studieplanning kun je daardoor het onderstaande overzicht verfijnen.
Ook voor de andere vragen kun je vuistregels ontwikkelen. Sommige leerlingen zullen een paragraaf grondig doorlezen en zich afvragen of zij snappen waar het over gaat. Daarna behandelen zij snel de vragen en opdrachten. Anderen zullen snel door de tekst heen gaan en vervolgens meer tijd kwijt zijn om de vragen en opdrachten uit te voeren.
Ieder heeft zo zijn eigen studiestrategie en daarom is een gedetailleerde tijdplanning van een auteur of docent niet mogelijk. Ieder moet voor zichzelf vuistregels ontwikkelen over de tijd die nodig is voor het lezen van een bladzijde tekst en het beantwoorden van vragen en opdrachten. Als je begint door vooraf een schatting te maken van de tijd die voor de verschillende blokken met vragen nodig zijn, kun je achteraf bekijken of die schatting redelijk is.
Als je op deze wijze te werk gaat, ben je dan al aan het doen waar het vak management om draait: schattingen maken vooraf en berekeningen maken achteraf met als doel om verschillen te constateren en daaruit conclusies te trekken. Die kunnen dan leiden tot een betere planning, of tot een beter gebruik van de tijd om de geplande activiteiten te halen.
Tabel 3:
| blz. | sbu's | ||
| module 1: verenigingen zonder vaste activa | |||
| 1 case 'de hockeyvereniging Styx' | 5 | 2 | |
| 2 verenigingen en stichtingen | 14 | 4 | |
| 3 organisatie en personeelsbeleid | 13 | 4 | +2 |
| 4 financiëel beleid in een vereniging | 12 | 3 | |
| 5 financiële verslaggeving | 29 | 8 | +2 |
| 6 marketing | 15 | 4 | +2 |
| --- | --- | --- | |
| subtotaal module 1 | 94 | 25 | 6 |
| module 2: kleine handelsondernemingen | |||
| 7 case 'de wereld van papiergroothandel zomer' | 3 | 1 | |
| 8 de interne organisatie van een handelsonderneming | 17 | 5 | |
| 9 twee belangrijke rechtsvormen | 13 | 4 | +2 |
| 10 berekeningen met enkelvoudige interest | 19 | 6 | |
| 11 de vermogensmarkt | 23 | 6 | +2 |
| 12 winst in een handelsonderneming | 32 | 9 | |
| 13 de omzetbelasting | 21 | 6 | +2 |
| 14 afschrijving op duurzame produktiemiddelen | 20 | 6 | |
| 15 uitgaven en kosten, ontvangsten en opbrengsten | 17 | 5 | +2 |
| 16 de planning van de verkoopactiviteiten | 27 | 8 | |
| 17 de voorraad handelsgoederen | 17 | 5 | +2 |
| 18 externe verslaggeving | 24 | 7 | +2 |
| 19 marketing | 31 | 9 | +2 |
| --- | --- | --- | |
| subtotaal module 2 | 264 | 77 | +14 |
| totaal module 1 en 2 | 358 | 102 | +20 |
Om de studie van module 2 levendig te maken is een managementspel ontwikkeld onder de naam 'First Enterprise'. Dit spel kan gespeeld worden tijdens de behandeling van module 2 of na afronding van de module.
De tijd die nodig is om het spel te spelen, kan op twee manieren verhaald worden. Ten eerste is een managementspel een boeiende manier om op een andere wijze module 2 te bestuderen, waardoor een deel van de tijd zich terugverdient in de behandeling van module 2. Ten tweede kun je door het uitvoeren van een of twee praktische opdrachten in het kader van het managementspel een deel van het examendossier afronden.
Inpassing van het spel in 4 havo is mogelijk door hoofdstuk 19 over de marketing over te hevelen naar klas 5 havo.
Evenals in deel 1 is uitgegaan van ca. 3,5 bladzijden per studielastuur. Doch aan hoofdstukken 23, 31 en 32 is meer studielast gegeven, omdat deze hoofdstukken waarschijnlijk moeilijker dan de andere zijn.
| blz. | sbu's | |
| module 3 | ||
| 20 | 3 | 1 |
| 21 | 34 | 10 |
| 22 | 20 | 6 |
| 23 | 34 | 12 |
| subtotaal module 3 | 91 | 29 |
| module 4 | ||
| 24 | 4 | 1 |
| 25 | 18 | 5 |
| 26 | 24 | 7 |
| 27 | 24 | 7 |
| subtotaal module 4 | 70 | 20 |
| module 5 | ||
| 28 | 4 | 1 |
| 29 | 40 | 10 |
| 30 | 30 | 8 |
| 31 | 36 | 15 |
| 32 | 33 | 15 |
| subtotaal module 5 | 143 | 49 |
| totaal module 3 tot en met 5 | 304 | 98 |
terug naar de voorpagina · laatst gewijzigd op 7 februari 2003